กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดงาน “มหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2569” ภายใต้แนวคิด “Intelligence in Science for a Sustainable Future” หรือ “วิทยาศาสตร์ฉลาดรู้ ก้าวสู่อนาคตที่ยั่งยืน” โดยมี ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. นายสุวรงค์ วงษ์ศิริ รักษาการแทนผู้อำนวยการ NSM คณะผู้บริหาร อว. และคณะผู้แทนจากหน่วยงานพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศเข้าร่วมงาน ณ เวทีกลาง งานมหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ประจำปี 2569
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวว่า โลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) การเตรียมความพร้อมให้เด็กและเยาวชนจึงเป็นสิ่งสำคัญ งานวิทย์ฯ 69 จึงมุ่งเป็นพื้นที่สร้างประสบการณ์และแรงบันดาลใจให้ผู้ร่วมงานได้เรียนรู้นอกห้องเรียนผ่านการลงมือทำ ทดลอง และค้นพบศักยภาพของตนเอง “สิ่งที่เราอยากเห็นจากงานนี้ไม่ใช่เพียงเด็กและเยาวชนได้รับความรู้ แต่ต้องเกิดแรงบันดาลใจที่จะนำความรู้ไปต่อยอด ตั้งคำถามใหม่ และสร้างสิ่งใหม่ให้กับประเทศ เพราะกำลังคนคุณภาพคือพื้นฐานสำคัญของการสร้างประเทศไทยในอนาคต” โดยแนวคิดการจัดงานยังสะท้อนบทบาทของวิทยาศาสตร์ที่สามารถรับมือกับความท้าทายระดับโลก ทั้งด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และความมั่นคงทางอาหารได้อย่างยั่งยืน
ปัจจุบัน วิทยาศาสตร์ ถือว่ามีสำคัญในการสร้างแรงบันดาลใจและถ่ายทอดความรู้ทางวิทยาศาสตร์สู่สาธารณะ การมุ่งเน้นการเปลี่ยนความรู้พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ให้เป็นทักษะอาชีพและนวัตกรรมที่จับต้องได้อการบูรณาการวิทยาศาสตร์เพื่อรับมือกับปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) และการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ รวมถึง การเน้นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมด้วยเทคโนโลยีในประเทศ
การจัดงานครั้งนี้เป็นความร่วมมือจากเครือข่ายกว่า 96 หน่วยงาน ใน 8 ประเทศ เพื่อให้ประชาชนเห็นว่าวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันและสร้างการเปลี่ยนแปลงได้จริง โดยภายในงานมีนิทรรศการและกิจกรรมไฮไลต์ที่น่าสนใจมากมาย อาทิ นิทรรศการเทิดพระเกียรติรัชกาลที่ 4 พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย, นิทรรศการ AI Revolution ที่ชวนเรียนรู้ทักษะมนุษย์ในโลกยุคใหม่, นิทรรศการตามล่าหาแร่ (Rare Earth), นิทรรศการดอกไม้เปลี่ยนโลก และความลับของท้องทุ่ง รวมถึงผลงานวิจัยสุดล้ำจากหน่วยงาน อว. เช่น อุปกรณ์วิทยาศาสตร์สำรวจดวงจันทร์ “CE-7MATCH” ฝีมือคนไทย นอกจากนี้ยังมีกิจกรรม Interactive Learning ทั้ง Science Lab และ Coding & AI จาก อพวช. ให้เด็ก ๆ และประชาชนได้สนุกกับการลงมือปฏิบัติจริง
โอกาสนี้ ยังได้มอบรางวัล Prime Minister’s Science Award 2026 เพื่อเชิดชูเกียรติผู้มีผลงานโดดเด่นด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวม 7 รางวัล แบ่งเป็นรางวัลระดับเยาวชน (Project Award) 5 รางวัล ได้แก่ โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย จากผลงานนวัตกรรมที่แก้ปัญหาจริงได้อย่างเป็นรูปธรรม เช่น ระบบควบคุมศัตรูพืชอัตโนมัติ, ไบโอมาร์กเกอร์คัดกรองมะเร็งปากมดลูก, การฟื้นฟูปะการัง, การประยุกต์ใช้ AI วินิจฉัยมาลาเรีย (MalariaX) และแพลตฟอร์มคัดกรองโรคหลอดเลือดสมอง (StrokeSight) พร้อมมอบรางวัลระดับครู (Teacher Award) 2 รางวัล แก่นายสมโชค แก้วอุทัศน์ จากโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น และนางจันทร์จิรา ชัยอินทรีอาจ จากโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย ซึ่งผลงานทั้งหมดสะท้อนศักยภาพของคนไทยในการนำวิทยาศาสตร์และ AI มาพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม
สำหรับประชาชนและเยาวชนที่สนใจค้นหาแรงบันดาลใจและเปิดโลกทัศน์สู่อนาคต สามารถร่วมงาน “มหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2569” ได้ตั้งแต่วันที่ 15–23 สิงหาคม 2569 ณ อาคาร 9–11 อิมแพ็ค เมืองทองธานี และเตรียมพบกับการขยายโอกาสการเรียนรู้สู่ภูมิภาคผ่าน “มหกรรมวิทย์ฯ ภูมิภาค” ระหว่างวันที่ 18–20 สิงหาคม 2569 ณ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
